Skip to content
Sesotho First Additional Language NSC May/June 2025 P3

15 questions answered · 100 marks · DBE

Sesotho First Additional Language Grade 12 NSC May/June 2025 P3 Questions and Answers

NSC May/June Examination May/June 2025 15 answered

Every question from the NSC May/June Examination (DBE, May/June 2025), with a full answer written from the Grade 12 Sesotho First Additional Language textbook and the official marking approach. Open a question to see its answer, or use Hide answers to practise first.

Instructions

Paper 3: essays, longer transactional texts and shorter texts.

Tip: hide the answers and try each question first Hide answers Expand all

Karolo ya A: Moqoqo

8 questions

Meqoqo le Mengolo ya Pono (50)
Answer

Moqoqo ona ke mofuta wa phetelo, o ngolelwa babadi ba bang, ka puo e phetseng hantle le sehalo se loketseng.

  1. Selelekela: hlalosa ka bokhutshwane bothata boo o ileng wa kopana le bona.
  2. Hlalosa ketsahalo kapa diketsahalo tsa mohlang oo tse neng di le boima.
  3. Hlalosa maikutlo a hao nakong eo (tshabo, bohloko, ho hloka tshepo).
  4. Bolela hore na o ile wa e fenya jwang, le hore na ke mang ya ileng a o thusa.
  5. Phethelo: bolela seo o ithutileng sona le hore ke hobaneng o ntse o ipotsa hore o fetile jwang.

Sebopeho: sehlooho, selelekela, mmele (diratswana tse 3 ho isa ho tse 4) le phethelo.

Le kajeno ke sa ipotsa hore ke fetile jwang bothateng boo. Ke sa hopola mohla ha lefatshe le ne le bonahala le ntse le wela hodima ka ...

Meqoqo le Mengolo ya Pono (50)
Answer

Moqoqo ona ke mofuta wa tlhaloso, o ngolelwa babadi ba bang, ka puo e phetseng hantle le sehalo se loketseng.

  1. Selelekela: bolela hore o bona mehla e fetohile, o fe mohlala o mong.
  2. Bapisa bophelo ba kajeno le ba kgale (mohlala: thekenoloji, sekolo, ditlwaelo, mesebetsi).
  3. Fana ka mehlala e meng e meraro ho isa ho e mene e tshehetsang taba ya hao.
  4. Bolela hore na diphetoho tseo ke tsa molemo kapa tsa bobe.
  5. Phethelo: kgutsufatsa mohopolo wa hao mme o fe ntlhakemo ya hao.

Sebopeho: sehlooho, selelekela, mmele (diratswana tse 3 ho isa ho tse 4) le phethelo.

Ruri mehla e fetohile! Mohla ke neng ke le ngwana, re ne re bapala mebileng ho fihlela ba re bitsa hore re kene, jwale ...

Meqoqo le Mengolo ya Pono (50)
Answer

Moqoqo ona ke mofuta wa phetelo kapa tlhaloso, o ngolelwa babadi ba bang, ka puo e phetseng hantle le sehalo se loketseng.

  1. Selelekela: hlalosa thuto eo o buang ka yona.
  2. Pheta ketsahalo kapa nako eo o ithutileng thuto eo ka yona.
  3. Hlalosa kamoo e fetotseng maikutlo kapa bophelo ba hao.
  4. Hlalosa hore na o tla dula o e hopola jwang le hore na o tla e sebedisa jwang.
  5. Phethelo: bolela hore ke hobaneng e tla dula pelong ya hao ho ya ho ile.

Sebopeho: sehlooho, selelekela, mmele (diratswana tse 3 ho isa ho tse 4) le phethelo.

Eo thuto e tla dula pelong ya ka ho ya ho ile. Ke ne ke le ngwana wa dilemo tse leshome ha ke ithuta hore ...

Meqoqo le Mengolo ya Pono (50)
Answer

Moqoqo ona ke mofuta wa kgohelo (ngangisano), o ngolelwa babadi ba bang, ka puo e phetseng hantle le sehalo se loketseng.

  1. Selelekela: bolela ntlhakemo ya hao ka thekenoloji ya Phetoho ya Bone ya Diindasteri (o dumela kapa o a hana).
  2. Hlalosa kamoo e nkelang batho mesebetsi (dirobothe, tshebetso ya othomathiki) kapa kamoo e sa nkeleng batho mesebetsi (e bopa mesebetsi e metjha).
  3. Fana ka mehlala e tshehetsang ntlhakemo ya hao.
  4. Bolela ntlha e kgahlanong le ntlhakemo ya hao, mme o e hanyetse.
  5. Phethelo: kgutsufatsa dingangisano mme o fane ka tshitshinyo.

Sebopeho: sehlooho, selelekela, mmele (diratswana tse 3 ho isa ho tse 4) le phethelo.

Ke dumela hore Phetoho ya Bone ya Diindasteri e nkile mesebetsi ya bohlokwa ya batho, empa ...

Meqoqo le Mengolo ya Pono (50)
Answer

Moqoqo ona ke mofuta wa o sa nkeng lehlakore, o ngolelwa babadi ba bang, ka puo e phetseng hantle le sehalo se loketseng.

  1. Selelekela: hlalosa dithuto tsa tlatsetso tsa mafelo a beke.
  2. Botle: ho ntlafatsa dikarabo tsa moithuti, ho fumana thuso e eketsehileng, ho itokisetsa ho ngola.
  3. Bobe: ho hloka phomolo, ho kgathatsa lelapa le mesebetsi, ho hlokofatsa moithuti.
  4. Fana ka mehlala ya hao kapa ya baithuti ba bang.
  5. Phethelo: bapisa mahlakore ka bobedi mme o fane ka ntlhakemo e leka-lekaneng.

Sebopeho: sehlooho, selelekela, mmele (diratswana tse 3 ho isa ho tse 4) le phethelo.

Dithuto tsa tlatsetso tsa mafelo a beke di na le botle le bobe baithuting ba Kereiti 12. Ha re di sheba ka kelohloko ...

Setshwantsho sa 1.6

Setshwantsho sa pampiri ya dipotso se sebediswa e le tshusumetso ya moqoqo. Moqoqo o tlameha ho hokahana le seo setshwantsho se se qholotsang maikutlong a hao.

Setshwantsho sa potso ya 1.6. Setshwantsho sa 1.6, Sesotho First Additional Language Grade 12 NSC May/June 2025 P3, Question 1.6

Meqoqo le Mengolo ya Pono (50)
Answer

Moqoqo ona o thehilwe hodima setshwantsho (tshusumetso ya pono). O ngolelwa babadi ba bang, ka puo e phetseng hantle, mme mohopolo wa sehlooho o tlameha ho hlaka mmading.

  1. Sheba setshwantsho ka hloko mme o kgethe mohopolo o le mong o o qholotsang.
  2. Iqapele sehlooho se hokahaneng le setshwantsho.
  3. Selelekela: hlalosa seo o se bonang le seo se se qholotsang maikutlong a hao.
  4. Mmele: hlahisa mehopolo kapa diketsahalo tse tshehetsang mohopolo oo, diratswana tse 3 ho isa ho tse 4.
  5. Phethelo: kgutsufatsa mohopolo wa hao mme o o hokele le setshwantsho.

Sebopeho: sehlooho, selelekela, mmele le phethelo.

Ha ke sheba setshwantsho sena, pelo ya ka e kgutlela morao ho nako eo ...

Setshwantsho sa 1.7

Setshwantsho sa pampiri ya dipotso se sebediswa e le tshusumetso ya moqoqo. Moqoqo o tlameha ho hokahana le seo setshwantsho se se qholotsang maikutlong a hao.

Setshwantsho sa potso ya 1.7. Setshwantsho sa 1.7, Sesotho First Additional Language Grade 12 NSC May/June 2025 P3, Question 1.7

Meqoqo le Mengolo ya Pono (50)
Answer

Moqoqo ona o thehilwe hodima setshwantsho (tshusumetso ya pono). O ngolelwa babadi ba bang, ka puo e phetseng hantle, mme mohopolo wa sehlooho o tlameha ho hlaka mmading.

  1. Sheba setshwantsho ka hloko mme o kgethe mohopolo o le mong o o qholotsang.
  2. Iqapele sehlooho se hokahaneng le setshwantsho.
  3. Selelekela: hlalosa seo o se bonang le seo se se qholotsang maikutlong a hao.
  4. Mmele: hlahisa mehopolo kapa diketsahalo tse tshehetsang mohopolo oo, diratswana tse 3 ho isa ho tse 4.
  5. Phethelo: kgutsufatsa mohopolo wa hao mme o o hokele le setshwantsho.

Sebopeho: sehlooho, selelekela, mmele le phethelo.

Ha ke sheba setshwantsho sena, pelo ya ka e kgutlela morao ho nako eo ...

Setshwantsho sa 1.8

Setshwantsho sa pampiri ya dipotso se sebediswa e le tshusumetso ya moqoqo. Moqoqo o tlameha ho hokahana le seo setshwantsho se se qholotsang maikutlong a hao.

Setshwantsho sa potso ya 1.8. Setshwantsho sa 1.8, Sesotho First Additional Language Grade 12 NSC May/June 2025 P3, Question 1.8

Meqoqo le Mengolo ya Pono (50)
Answer

Moqoqo ona o thehilwe hodima setshwantsho (tshusumetso ya pono). O ngolelwa babadi ba bang, ka puo e phetseng hantle, mme mohopolo wa sehlooho o tlameha ho hlaka mmading.

  1. Sheba setshwantsho ka hloko mme o kgethe mohopolo o le mong o o qholotsang.
  2. Iqapele sehlooho se hokahaneng le setshwantsho.
  3. Selelekela: hlalosa seo o se bonang le seo se se qholotsang maikutlong a hao.
  4. Mmele: hlahisa mehopolo kapa diketsahalo tse tshehetsang mohopolo oo, diratswana tse 3 ho isa ho tse 4.
  5. Phethelo: kgutsufatsa mohopolo wa hao mme o o hokele le setshwantsho.

Sebopeho: sehlooho, selelekela, mmele le phethelo.

Ha ke sheba setshwantsho sena, pelo ya ka e kgutlela morao ho nako eo ...

Karolo ya B: Ditema tsa kgokahano tse telele

4 questions

Mengolo ya Kgokahano le Hlahlobo (30)
Answer

Lengolo la semmuso ke lengolo la teboho le kgothatso le ngolelwang ralebenkele, ka puo e hlomphang le sehalo se nang le tlhompho.

  1. Sehlooho se akaretsang sepheo sa lengolo (mohlala: Teboho bakeng sa tshwaro e ntle ya bareki).
  2. Selelekela: hlalosa hore o ngola ka ketsahalo ya moreki ya wileng lebenkeleng.
  3. Hlalosa kamoo ralebenkele a thusitseng moreki kateng, ka potlako le ka mosa.
  4. Mo babatse ka tshwaro e ntle ya bareki mme o bolele hore ke ketso e lokelang ho thoholetswa.
  5. Mo kgothalletse ho tswela pele jwalo.
  6. Phethelo ya semmuso, mohlala 'Ka botshepehi'.

Sebopeho: diaterese tse pedi (ya mongodi ka letsohong le letona, ya moamohedi ka letsohong le letshehadi), letsatsi, tumediso, sehlooho, diratswana tse arotsweng ka mola, qetelo ya semmuso, tshaeno le lebitso la hao ka botlalo.

Monghadi, ke ngola lengolo lena ho o babatsa ka tshwaro e ntle ya hao ho moreki ya wileng lebenkeleng la hao ...

Mengolo ya Kgokahano le Hlahlobo (30)
Answer

Tekolokakaretso ke tema e hlahisang maikutlo a hao jwalo ka molekodi ka filimi, ka lekgathe lejwale le puo ya maikutlo.

  1. Sehlooho sa filimi le tlhaloso e kgutshwane ya yona (mohlala: sehlooho, balatedi ba ka sehloohong).
  2. Hlalosa bokgutshwane ba ditaba tsa filimi ntle le ho senola qetello.
  3. Bolela dintlha tse ntle (diketsahalo, tshebetso ya batshwantshisi, modumo, mabone).
  4. Bolela dintlha tse mpe kapa tse ka ntlafatswang.
  5. Hlahisa maikutlo a hao a qetellang mme o fane ka tshitshinyo ya hore na ke mang ya lokelang ho e shebella.

Sebopeho: ngola ka maemedi a motho wa pele ('ke nahana', 'ho nna'), sebedisa lekgathe lejwale, sehalo se thabisang se nang le maikutlo a ahlolang.

Filimi e sa tswa phatlalatswa ya 'Sehlooho sa Filimi' e ntshitse maikutlo a ka ka tsela e makatsang ...

Mengolo ya Kgokahano le Hlahlobo (30)
Answer

Raporoto ke tlaleho ya semmuso e kgutshwane e ngolelwang mosuwehlooho ka dintlha tse bonweng ka mahlo.

  1. Bolela hore raporoto e ya ho mang (mosuwehlooho), o be o ngole sehlooho se matla sa raporoto.
  2. Thomo: bolela hore o ngola ka lebaka lefe le sebaka seo ketsahalo e etsahaletseng ho sona.
  3. Mokgwa wa tshebetso: hlalosa ka tatellano se ileng sa etsahala (nako, baithuti ba kenyeletsweng, ntwa, kotsi).
  4. Diphumano: bolela kotsi ya moithuti le thuso e fanweng.
  5. Diqeto le ditlhahiso: ditshisinyo tsa hore dintho tse jwalo di sa hlole di etsahala.
  6. Letsatsi le tshaeno.

Sebopeho: puo ya semmuso, e kgutshwane, e nang le dintlha tsa bohlokwa feela, e ngotsweng ka mora ketsahalo.

Ho: Mosuwehlooho. Raporoto ya ntwa e etsahetseng phaposing ya borutelo ...

Mengolo ya Kgokahano le Hlahlobo (30)
Answer

Puisano ke tokomane ya ho buisana ha batho ba babedi, e ngotsweng e le puo ya mmui (puommui), ka sehalo se loketseng dibui tsa bobedi.

  1. Sebohodi se tumedisa le ho hlahisa moeng wa radiyo le sehlooho sa puisano.
  2. Sebohodi se botsa ntlhakemo ya moholo ka moaparo wa mafung.
  3. Moholo o hlalosa ditlwaelo le tlhompho ya baswa ba lemohang bohlokwa ba moaparo ona.
  4. Sebohodi se botsa ka maikutlo a bahlolohadi le ka diphetoho tsa mehla.
  5. Moholo o fana ka keletso mme sebohodi se a mo leboha ho qetella.

Sebopeho: lebitso la sebui le ngolwa ka letsohong le letshehadi mme le latelwe ke letshwao la kgutlopedi (jk. Sebohodi:), ditaelo tsa tlatsetso di ngolwa ka masakaneng, ka ntle ho matshwao a ditsejana, mola o nngwe le o nngwe wa mmui o se karabelo ya o fetileng.

Sebohodi: Dumelang bahlomphehi ba rona ba mamelang. Kajeno re na le moeng ya ikgethang ...

Karolo ya C: Ditema tsa kgokahano tse kgutshwane

3 questions

Mengolo ya Kgokahano le Hlahlobo (20)
Answer

Karete ya memo ke memo e kgutshwane e kgabisitsweng, e memelang motswalle moketeng.

  1. Sehlooho se hohelang (mohlala: Mokete wa ho amohela ngwaneno).
  2. Sepheo sa mokete: ho amohela ngwaneno ya fumanweng.
  3. Letsatsi, nako le sebaka sa mokete.
  4. Mohlala wa seo se tla etsahala moketeng, le seo moeng a lokelang ho tla le sona.
  5. Kopo ya ho kgutlisa karabo (RSVP) le lebitso la memeli.

Sebopeho: sebaka se senyenyane sa ho ngola, dipolelo tse kgutshwane, mongolo o kgabisang (o tshekaletseng, o moholo le o monyenyane) le mekgabiso ya bonono.

Tlo thabela le rona! Ngwaneno o kgutlile ...

Mengolo ya Kgokahano le Hlahlobo (20)
Answer

Molaetsa wa WhatsApp ke molaetsa o kgutshwane wa ho thusa motswalle, ka puo e seng ya semmuso.

  1. Tumediso e kgutshwane ya motswalle.
  2. Hlalosa sepheo sa molaetsa: mosebetsi o fuweng Labohlano.
  3. Hlalosa mehato ya ho etsa mosebetsi ka tatellano.
  4. Bolela letsatsi la ho o isa le tsela ya ho o romela.
  5. Phethelo e hlakileng, mohlala ho mo kgothalletsa kapa ho mo fa thuso.

Sebopeho: lebitso la moamohedi hodimo, letsatsi, nako, ditlhaku tse kgutsufaditsweng le dikgutsufatso di dumelletswe, letshwao la ho romela le tse ding tsa WhatsApp.

Hi Thabo! Ke tseba o ne a sa tle sekolong, jwale mosebetsi wa hao ke ona ...

Mmapa wa potso ya 3.3

Mmapa o bontsha tsela ya ho ya holong ya motse, ka diterata, boemelo ba ditekesi, karatjhe ya mafura a dikoloi le mmolo. O o sebedise ho ngola ditshupiso.

Mmapa wa ditshupiso tsa potso ya 3.3. Mmapa wa potso ya 3.3, Sesotho First Additional Language Grade 12 NSC May/June 2025 P3, Question 3.3

Mengolo ya Kgokahano le Hlahlobo (20)
Answer

Ditshupiso ke tataiso e hlakileng ya mehato ya ho fihla sebakeng, e ngotsweng ka tatellano ka puo e otlolohileng.

  1. Qala ka sebaka se qalang (boemelo ba ditekesi).
  2. Bolela mabitso a diterata tsohle tse tla fetwa ka tatellano.
  3. Bolela moo a lokelang ho thinya (ka letsohong le letona kapa le letshehadi).
  4. Bolela dibaka tse bonahalang tseo a tla di fetang (karatjhe ya mafura a dikoloi, mmolo).
  5. Phetha ka ho bolela holo, le hore e hokae ho ya ka mehlala e meng.

Sebopeho: ditshupiso di ngolwe di sekaotaelo (mohlala 'Thinya ka letsohong le letona'), ka tatellano e nepahetseng, ka dikgutsufatso tsa bolelele ba tsela (dimitara kapa kilometara), ka puo e hlakileng le sehalo se otlolohileng.

Ha o tswa boemelong ba ditekesi, tsamaya ho ya ka Terata ya ... mme o thinye ka letsohong le letona ...